г. Віцебск
Дабравешчанская царква
1120-1130 гг. |
Яскравы прыклад драматычнага лёсу храма, людскіх памылак і
злачынстваў, пакаяння і выпраўлення. Віцебская Даравешчанская
царква, адзін са старэйшых храмаў Беларусі, была пабудавана
прыкладна ў адзін час з Ефрасіннеўскай царквой у Полацку і
таксама з'яўляецца помнікам полацкай школы дойлідства.
Разам з тым непасрэднае яе будаўніцтва ажыццяўлялі,
як лічаць даследчыкі, грэчаскія майстры, якіх прывезлі
з сабой з Візантыі полацкія князі. Шмат разоў царква
перабудоўвалася, адыходзіла да уніятаў, зноў вярталася
да праваслаўных. Французы ў 1812 годзе абсталявалі ў ёй
склад боепрыпасаў. Сур'ёзна пашкоджана яна была і ў
Вялікую Айчынную. Але ж галоўнае выпрабаванне чакала
яе ў "мірныя" савецкія гады: у 1961 годзе па нейкіх
нетлумачальных прычынах унікальны помнік быў узарваны.
Старадаўнія майстры добра ведалі сваю справу. Знішчыць
царкву дашчэнту так і не атрымалася, яе рэшткі, што
дасягалі некалькіх метраў у вышыню, яшчэ доўга нямым
дакорам узвышаліся на беразе Дзвіны. Улады апамяталіся
ў 1977, правялі кансервацыю рэшткаў.
У 1992 годзе Дабравешчанская царква была поўнасцю
адноўлена і вярнулася, здавалася б, з небыцця.
Яе сапраўдныя падмуркі і фрагменты старажытнай
цэглы, што бачны зараз на сценах, даюць падставу
лічыць захаванай яе аўтэнтычнасць.
|